Nhật BảnQuản lý tài chínhViệt Nam

7 bước quản lý tài chính cá nhân hiệu quả | Kinh nghiệm từ 5 năm viết Kakeibo

quan-ly-tai-chinhMoney Literacy
この記事は約22分で読めます。

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH NÊN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU?

Đây là câu hỏi mình luôn luôn bị hỏi khi gặp một khách hàng mới, mọi người đều cảm thấy bất an về tình hình tài chính của mình, nhưng không biết sự bất an đó tới từ đâu, và nên bắt đầu từ đâu để giải quyết nó.

Quản lý tài chính, chưa bao giờ là một vấn đề dễ dàng.

Trên mạng, mọi người nói về rất nhiều phương pháp, 6 cái lọ (6 cái hũ), 50:30:20, blah blah, đâu mới là phương pháp tốt?

OK, bình tĩnh nào, đọc xong bài viết này sẽ giúp bạn tìm ra phương hướng cho câu hỏi đó.

Goal & Target

Mục tiêu của chúng ta hôm nay:

GOAL
  • Hiểu được ý nghĩa của việc quản lý tài chính
  • Nắm được các bước cơ bản quản lý tài chính

Những ai nên đọc bài viết này:

Target
  • Người cảm thấy bất an về tình hình tài chính cá nhân
  • Người đang tìm kiếm phương pháp tiết kiệm hiệu quả
  • Người đang bế tắc trong cuộc sống

 

Vì sao cần phải biết quản lý tài chính

Trứng không nên để chung vào một giỏ

Câu ví von này hay được dân đầu tư dùng để nhắc nhở đừng đầu tư hết toàn bộ tài sản đang có vào một công ty, vì nếu công ty đó phá sản (giỏ trứng của bạn bị rơi), thì tất cả trứng của bạn sẽ vỡ hết, nói cách khác bạn sẽ mất hết toàn bộ tài sản.

Điều đó cũng đúng với thu nhập.

Nếu bạn chỉ có một con gà đẻ trứng, thử tưởng tượng nếu một ngày bị trộm mất gà, bạn sẽ không còn nguồn nào để lấy trứng ăn mỗi ngày nữa.

Vì vậy nên, “Trứng không nên để chung vào một giỏ, và gà không nên chỉ nuôi 1 con.

Lại nói về dịch Corona, không ít người bị mất việc trong đợt dịch vừa rồi. Đương nhiên là thu nhập của họ cũng mất tiêu luôn.

Còn nếu bạn có thêm một nguồn thu nhập khác, ví dụ như từ đầu tư, từ làm thêm, thì mọi việc có vẻ sáng sủa hơn đấy chứ.

 

Bảo vệ tài sản của bạn khỏi Lạm phát, lãi suất thấp

Lãi suất  siêu thấp (超低金利)

teikiyokin-infure

定期預金金利とインフレ率

Trích từ báo Nikkei,マネー研究所 プロのポートフォリオ
Line màu xám: Lãi suất ngân hàng, Line màu xanh: Tỉ lệ lạm phát

Những năm 90, lãi suất ngân hàng nhà nước Nhật Bản vào khoảng 7-8%, khi đó các bác NB chỉ việc để tiền trong tài khoản thôi là lãi mẹ cũng tự biết đẻ lãi con, không cần làm gì cũng giàu được.

Hiện tại năm 2020, Lãi suất tiết kiệm có thời hạn của ngân hàng Yucho (1 ngân hàng nhà nước NB) là 0.002%, tiết kiệm không thời hạn là 0.001%.
Điều đó có nghĩa là nếu bạn gửi ngân hàng 100man (khoảng 200tr), sau 10 năm bạn sẽ lãi 200 yên (khoảng 40 nghìn).
10 năm được có 200 yên thôi á?!!!!
Nhưng mà chấp nhặt làm gì, bạn vốn rộng rãi mà, 200 yên ít ra bạn cũng có thể mua được 1 lon bia uống với trứng gà!

Pon
Pon

Ôi thôi bỏ con gà ý đi màaaaa!!

Furio
Furio

OK ok ok!

 

Vậy là bạn đem 200 yên lãi đó ra cửa hàng cầm lon bia ra quầy thanh toán, nhưng cô em đứng quầy kêu, “không đủ tiền anh ơi!”
Lúc đó bạn mới tròn mắt ngạc nhiên: “Có lẽ nào vô lý như vậy!!??”

Lạm phát(インフレ)

Để hiểu được tại sao 200 yên sau 10 năm không đủ mua 1 lon bia, chúng ta cần phải biết về lạm phát.

Lạm phát:
Sự giảm mệnh giá của đồng tiền một cách liên tục.

Mình nghĩ bạn cũng cảm nhận thấy điều đó trong cuộc sống hàng ngày.
Để dễ hiểu mình lấy ví dụ ở Việt Nam nhé.
Hồi còn bé, mình nhớ một bát phở cô đầu ngõ bán có 5 nghìn, đầu năm được mừng tuổi đồng 10 nghìn đỏ choét là vui lắm lắm, nhớ mẹ mình còn để dành cả tập 500 (đồng) để đi chùa.
Bẵng đi 10 năm, giờ về VN một bát phở lên giá mấy chục nghìn, cầm 5 nghìn đi chợ chưa chắc đã mua nổi mớ rau. Và đồng 500 vnđ, không biết từ bao giờ không thấy lưu thông nữa.
Hay chúng ta nói chuyện to tát hơn nhé.
Giả dụ 10 năm trước giá 1 xe ô tô là 200 triệu, mình tiết kiệm mỗi năm 20 triệu để mua xe, tích góp suốt 10 năm được một cục tiền mang ra cửa hàng mới vỡ lẽ, giá ô tô bây giờ lên 250 triệu, đành ngậm ngùi đi về dành dụm thêm mấy năm nữa… Lúc đó giá xe lại lên…
Vậy đó, đồng tiền chúng ta chăm chỉ giữ trong tay, trong tài khoản, vất vả lắm mới lấy được ít lãi, vậy mà giá trị của nó đang giảm xuống từng ngày.

Đó chính là lạm phát. Thật là đáng sợ phải không?

 

Pon
Pon

Nhưng mà Furio ơi, lãi suất ngân hàng ở VN hiên tại là 5% lận đó, như vậy cũng đủ chống lại lạm phát đó nhỉ? Pon gửi tiền về VN tiết kiệm đây!

Mi
Mi

Uh, để không ở Nhật thì gửi về VN cũng được đó Pon.

Nhưng nhớ là đừng dồn hết trứng vào một giỏ nhé!

 

Đúng vậy,  quả thật là VN đang trong đà tăng trưởng kinh tế, nhưng không ai biết được sự tăng trưởng đó sẽ chững lại, và xuống dốc lúc nào, đó là vòng quay tự nhiên của nền kinh tế mà. Vậy nên trong tương lai, lãi suất gửi ngân hàng ở VN hoàn toàn có khả năng xuống 0% như Nhật Bản bây giờ vậy.
Vì thế đừng an tâm để hết tài sản vào ngân hàng nhé. Dù sao đừng quên quy tắc chia trứng ra nhiều giỏ, nha.

 

Tóm lại, phải làm thế nào để quản lý tài chính?

OK, bây giờ bạn đã hiểu được sự cần thiết của việc biết quản lý tài chính cá nhân rồi, chắc bạn sẽ muốn biết phương pháp thế nào lắm rồi phải không. Ok mình bắt đầu nhé.

①Tự hỏi bản thân muốn sống cuộc sống như thế nào?

Quản lý tài chính liên quan mật thiết tới MỤC ĐÍCH sống của chính bạn. Suy cho cùng, tiền bạc cũng chỉ là phương tiện để duy trì cuộc sống, nhưng việc kiếm tiền ra sao, tiêu tiền thế nào có liên quan rất lớn với việc bạn muốn sống thế nào.

Nghe có vẻ triết lí cao siêu, nhưng nếu không tìm ra câu trả lời cho câu hỏi đó, thì bạn sẽ giống như một người lạc giữa sa mạc mà không có bản đồ, bạn nghĩ người đó có thể thoát ra khỏi sa mạc với xác suất bao nhiêu? Xác định tư tưởng, đồng nghĩa với việc chuẩn bị cho mình một chiếc la bàn, là bước đầu tiên và cũng là quan trọng nhất đó nha.

Nếu chỉ chạy theo phương pháp, bạn sẽ không thể đạt được mục đích.

Bạn sẽ mất rất nhiều thời gian và nơ ron thần kinh để suy nghĩ và tìm ra mục đích đó, vì vậy mới nói quản lý tài chính, chưa bao giờ là một vấn đề dễ dàng.

compass

Hãy suy nghĩ về cuộc đời của bạn.
Bạn muốn là một người Cha/Mẹ như thế nào, một Anh/Chị/Em, bạn bè, cộng sự như thế nào?
Thử tưởng tượng về đám tang của bạn có lẽ là một ý tưởng hay. Hãy nghĩ trong đám tang đó bạn muốn nhìn thấy ai, muốn người đó đọc điếu văn cho bạn như thế nào?

Cách suy nghĩ này mình nhận cảm hứng từ cuốn「7つの習慣(人格主義の回復)」 (tên tiếng việt: “7 thói quen của người thành đạt”). Đó là một cuốn sách cực kỳ hay và ý nghĩa, nếu có thời gian bạn nên đọc qua nhé.

②Nghĩ xem bạn cần gì để có một cuộc sống như mong muốn đó?

Một căn nhà với một mảnh vườn để trồng cây chiều chiều hóng gió?
Hay một chung cư giữa thủ đô cho gần trường con?
Hay nhà thuê cũng được, miễn là gia đình đầm ấm vui vẻ?
Bạn cần xe riêng đi làm mỗi ngày?
Hay chỉ cần cuối tuần đưa gia đình đi ra ngoại ô dã ngoại thôi nên đi xe thuê cũng OK?
Bạn cần một em cún để cho con biết yêu thương động vật, or đơn giản chỉ để giải tỏa cô đơn?
Hay cần một bạn đời trước đã? ^^!

Hãy viết những suy nghĩ của bạn ra giấy, theo trục thời gian. Khi nào bạn cần có xe, có nhà (không cần thì không phải ghi ra), khi nào con bạn đi học, kết hôn?
Như vậy chúng ta sẽ biết được mình có bao nhiêu thời gian để tích góp.

Cách dùng bảng Cashflow

Phương pháp này gọi là lập Cash Flow dựa vào Life Event, một phương pháp siêu cơ bản trong Financial Planning.

Mình để tải mẫu bảng Cashflow dưới này, nếu cần thiết hãy copy về Drive của bạn và sử dụng nhé. (Bạn cần có tài khoản Google để mở)

Cashflow Table Template 

 

③Bắt đầu ghi chép lại chi tiêu của mình.

Nghe có vẻ nhàm chán, nhưng đó là bước đầu tiên tới gần với thành công. Thật ra những người giàu có lại nắm rất rõ những chi tiêu từ nhỏ tới lớn của họ đó.

Mình sẽ chia sẻ cách ghi chép chi tiêu vào một bài khác nhé.

kakeibo-app
Cách ghi chép chi tiêu qua App

 

④Xem xét lại chi tiêu

Công thức tính tài sản (mà ai cũng biết):

 Tài sản = Thu nhập – Chi tiêu + Tài sản đầu tư * Lãi 

Muốn tăng tài sản, chỉ có 3 cách:

  1. Tăng thu nhập
  2. Giảm chi tiêu
  3. Tăng lãi đầu tư

Trong đó,  ②Giảm chi tiêu là cách nhanh chóng và dễ dàng nhất.

Muốn giảm chi tiêu, hãy phân chia chi tiêu của bạn thành 3 nhóm dưới đây.

+消費: Chi tiêu: Những khoản tiêu cần thiết

+浪費: Lãng phí: Những khoản tiêu hoang, nhưng giúp tâm lí bạn thoải mái (cà phê với anh em chẳng hạn)

+投資: Đầu tư: Bao gồm cả đầu tư cho cá nhân

Và nơi chúng ta phải mổ xẻ đầu tiên, chính là khoản Chi tiêu, cụ thể hơn nữa là những chi phí cố định.
Ví dụ như: Tiền điện thoại, tiền điện, bảo hiểm, tiền nhà, thuế

Sẽ hơi dài nên mình sẽ viết cụ thể hơn vào những bài khác nhé.

 

⑤Tiết kiệm 3-6 tháng sinh hoạt phí

Sau khi mổ xẻ các khoản sinh hoạt phí dư thừa rồi, chúng ta sẽ có số tiền cần thiết để sống mỗi tháng. Trước hết hãy tiết kiệm đủ 3-6 tháng sinh hoạt phí của mình đi nhé. Cách tiết kiệm thì mình nói luôn: Trừ thẳng 10-20% từ sổ lương về sổ tiết kiệm ngay từ khi lương mới về. Chỉ có vậy thôi.

Chúng ta gọi phương pháp này là RÚT TIỀN TẬN GỐC nhé.

Mọi người hay nghĩ, tiêu thừa bao nhiêu bỏ vào lợn tiết kiệm là được rồi, nhưng mà bạn tự hỏi lại ví mình xem, có phải cứ cuối tháng là nó lại “viêm màng túi”?
Thật ra điều đó hoàn toàn tự nhiên, theo như định luật số 2 của Parkinson:

支出の額は、収入の額に達するまで膨張する
”Chi tiêu luôn tự tăng để chiếm đủ mức thu nhập”

Khi mình còn là sinh viên nghèo, mình chỉ dám đi ăn quán ăn gia đình giá bình dân, nhưng lúc mình đi làm khá giả rồi, mình sẽ vào những quán cafe sang chảnh. Rồi trang phục, trang sức, bạn bè xã giao xung quanh, mọi thứ đều thay đổi cho phù hợp với mức thu nhập.

Vậy nên việc đợi tới cuối tháng còn dư bao nhiêu rồi mới tiết kiệm sẽ không bao giờ hiệu quả cả. Muốn diệt phải diệt tận gốc, muốn rút tiền phải RÚT TẬN GỐC!
*Mình đọc qua cũng gần chục cuốn sách về tiết kiệm rồi, nhưng chưa có cuốn nào nói ra phương pháp nào hợp lý hơn cách rút tiền tận gốc này cả.
*Nhiều serminal đòi một đống tiền học phí chỉ để cung cấp cái thông tin này thôi đó, đọc tới đây là coi như bạn cũng tiết kiệm được học phí đó rồi haha.

Còn tại sao lại phải để 3-6 tháng, là vì đó là số tiền hợp lí đề phòng các rủi ro như tại nạn, hiếu-hỷ. Quan trọng nhất là bạn nên để nó vào 1 tài khoản có thể rút tiền linh hoạt được, vì nếu lúc cần không rút ra được thì không có nghĩa lí gì.

Ngoài ra việc để 3-6 tháng riêng ra như vậy, sẽ giúp bạn an tâm về tâm lí, để trong trường hợp đầu tư ở bước ⑥ dưới đây gặp rủi ro thì bạn vẫn có thể ung dung đưa ra quyết định.

Đó chính là thứ mà mình muốn nói với bạn nhiều nhất. Tự do lựa chọn!

 

⑥Bắt đầu đầu tư

Sau khi tiết kiệm đủ rồi, hãy chuyển phần dư sang đầu tư. Đầu tư thực sự không khó và không đáng sợ như bạn nghĩ đâu.
Nhưng không phải nhắm mắt mà đầu tư nha.
Mình sẽ upload thêm nhiều bài viết về đầu tư này nữa, mà gần như ở Nhật thì gần như là chỉ có 1 chỗ để mua thôi nên không khó lắm đâu, an tâm ha.

Một điều cần nhớ nữa là khi bạn có tiền, không ít thì nhiều sẽ có những người tìm tới bạn. Cần biết cách phân biệt đâu là bạn đâu là thù, nếu là thù thì hãy tránh xa nha!
Thêm nữa là càng hạn chế lạy ông tôi ở bụi này được càng tốt. Đừng ôm cục tiền của bạn tới ngân hàng, văn phòng chứng khoán, bảo hiểm hay chỗ cò mua đất làm gì, họ sẽ “xin” của bạn luôn đó.

 

⑦Tiêu tiền

Sau khi đầu tư được một thời gian, bạn sẽ kiếm được lời, tới lúc đó hãy tiêu bằng số lời đó. Lúc đó, bạn đã thực sự là một nhà đầu tư thực thụ rồi.

Ngoài ra khi mua một món đồ, thay vì nhìn vào mác giá của nó, hãy nghĩ về giá trị của nó. Lúc đó, bạn đã có cơ hội trở thành một nhà kinh doanh rồi.

white-money-printed-card

 

Lời Kết

Đọc tới đây chắc bạn cũng hiểu được tổng quan của quản lý tài chính cá nhân rồi nhỉ?

Tóm lược lại các bước của việc quản lý tài chính như sau:

  1. Xác định rõ mục đích
  2. Xác định rõ thời hạn
  3. Chăm chỉ ghi chép, quản lý chi tiêu
  4. Cắt giảm các khoản chi không hợp lí (đặc biệt là khoản chi cố định)
  5. Tiết kiệm rút tận gốc mỗi tháng 10-20%
  6. Đầu tư với số dư sau khi dành đủ 3-6 tháng sinh hoạt phí
  7. Tiêu tiền hợp lý

Bây giờ sau khi biết được điều này, bạn có 2 lựa chọn:

Lựa chọn của ngày
  1. Tiếp tục lướt web, sống cuộc sống giống hôm qua.
  2. Để điện thoại sang 1 bên bắt đầu suy nghĩ về mục đích sống của mình, lập tài khoản tiết kiệm và thiết lập cơ chế rút tiền tận gốc tự động. Hoặc nhiều hơn thế nữa.

Furio chỉ có thể giúp bạn thêm kiến thức, còn hành động thế nào là tự do của bạn. Nhưng,

「結局すぐやる人がすべて手に入れる!」
Xét cho cùng ai hành động ngay người đó có tất cả.
藤由 達藏

Chúc các bạn sớm tìm được tự do tài chính cho mình.

 

 

 

Mình sẽ luôn update những thông tin về tài chính, đầu tư cũng như các chế độ chính sách của Nhật, hãy theo dõi những bài viết mới nhất của Furio để cùng nhau phát triển nhé.

 

 

Comments

タイトルとURLをコピーしました
//////////////////////////// //ヒートマップ ////////////////////////////